นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมมอบนโยบายการขับเคลื่อนภารกิจของกรมการข้าว เพื่อมอบแนวทางการดำเนินงานแก่ผู้บริหารและข้าราชการ ณ กรมการข้าว พร้อมด้วย นายชัย วัชรงค์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมี นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว พร้อมคณะผู้บริหาร เข้าร่วม
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้มอบนโยบายสำคัญภายใต้วิสัยทัศน์ “ข้าวไทย 5 ทัน สู่ข้าวคาร์บอนต่ำ ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ เชื่อมตลาดโลก” โดยกำหนดทิศทางการพัฒนาภาคการผลิตข้าวไทย จากเดิมที่มุ่งเน้นการเพิ่มปริมาณผลผลิต สู่การผลิตที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ควบคู่กับการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ใช้เมล็ดพันธุ์คุณภาพ และยกระดับมูลค่าผลผลิต เพื่อเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรและเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในระยะยาว
สำหรับนโยบาย “ข้าวไทย 5 ทัน สู่ข้าวคาร์บอนต่ำ” ได้กำหนดให้ “ข้าวคาร์บอนต่ำ” เป็นนโยบายเรือธงในการขับเคลื่อนการพัฒนาข้าวไทยทั้งระบบ พร้อมมอบหมายให้กรมการข้าวเร่งผลักดันการดำเนินงานผ่านยุทธศาสตร์ “5 ทัน” ประกอบด้วย 1. ทันน้ำ วางแผนการผลิตโดยอิงปริมาณน้ำจริงในแต่ละพื้นที่ เชื่อมโยงข้อมูลด้านน้ำ พื้นที่ พันธุ์ข้าว และปฏิทินการผลิตเข้าด้วยกัน 2. ทันพันธุ์ ปฏิรูประบบเมล็ดพันธุ์ข้าวทั้งระบบ ตั้งแต่งานวิจัย การผลิต การรับรองคุณภาพ การเก็บรักษา และการกระจายเมล็ดพันธุ์คุณภาพสู่เกษตรกรอย่างทั่วถึง และ 3. ทันเทคโนโลยี ยกระดับการผลิตข้าวด้วย AI, Big Data เครื่องจักรกล และพลังงานสะอาด โดยเร่งจัดทำ “ฐานข้อมูลข้าวแห่งชาติ” เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจด้านการผลิต พร้อมปรับรูปแบบการสนับสนุนภาครัฐจากการอุดหนุนแบบให้เปล่า สู่การอุดหนุนแบบมีเงื่อนไขที่เชื่อมโยงกับการลดต้นทุนและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
4. ทันมาตรฐานโลก มุ่งพัฒนาระบบมาตรฐานข้าวคาร์บอนต่ำที่มีความน่าเชื่อถือและสามารถตรวจสอบได้ เพื่อยกระดับให้เป็นจุดขายสำคัญของข้าวไทยในตลาดโลก โดยมอบหมายให้กรมการข้าวเป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน Thailand Low Carbon Rice ผ่านการพัฒนามาตรฐานข้าวคาร์บอนต่ำหลายระดับให้เหมาะสมกับบริบทของเกษตรกรและคู่ค้าแต่ละกลุ่ม พร้อมนำระบบ Digital MRV มาใช้บันทึกข้อมูลการใช้น้ำ การใส่ปุ๋ย และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นระบบ เชื่อมโยงมาตรฐานต่าง ๆ เข้าด้วยกัน รวมทั้งพัฒนาระบบ Traceability เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ตั้งแต่เมล็ดพันธุ์จนถึงผู้บริโภค
และ 5. ทันตลาด มุ่งส่งเสริมการผลิตข้าวให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและช่วงเวลาที่เหมาะสม โดยเฉพาะข้าวพรีเมียม เช่น ข้าวคาร์บอนต่ำ ข้าวอินทรีย์ และข้าวสุขภาพ ควบคู่กับการส่งเสริมการแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม รวมถึงการใช้ประโยชน์จากฟาง แกลบ รำ และปลายข้าวให้เกิดประโยชน์สูงสุด
“นโยบายจะดีเพียงใดก็ไม่มีความหมาย หากไม่นำไปสู่การปฏิบัติจริง เราจะทำงานเชิงรุก ลงพื้นที่ ปรับแนวทางให้เหมาะสมกับแต่ละโซน โดยใช้กรมการข้าวและศูนย์ข้าวชุมชนเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเข้าใจและปรับเปลี่ยนวิธีการผลิตของเกษตรกรให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม เป้าหมายสำคัญของผมคือการยกระดับคุณภาพชีวิตของพี่น้องชาวนา ด้วยการยกระดับการผลิต เพิ่มมูลค่าข้าวไทย และสร้างรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกร” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าว
ด้าน นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า กรมการข้าวพร้อมขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว โดยยึดภารกิจการบริหารจัดการข้าวของประเทศอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ พร้อมผลักดันมาตรการและโครงการสำคัญให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้สอดรับกับ 5 นโยบายหลัก “เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนเกษตรกรไทย” และ 6 ประเด็นการดำเนินงานเร่งด่วนของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทั้งนี้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร เพิ่มรายได้ และสร้างความมั่นคงในอาชีพทำนาอย่างเป็นรูปธรรม